Kaza öncesi müdahale
Yorgunluk, şerit ihlali ve tehlikeli yakınlaşma gibi göstergeler kazadan önce uyarıya dönüşür; sürücü araç içinde anında bilgilendirilir.
Filo · Sürüş Güvenliği
Sürüş güvenliği ve Sürücü Ligi
Sürüş davranışı ölçülmediğinde yönetilemez. Sürücü Ligi, telemetri ve kamera verisinden gelen on dokuz parametreyi tek bir risk indeksinde toplar, her sürücü için başarı yüzdesi üretir ve filo içinde sıralar.
Skorlama mesafeye göre normalize edilir. Sekiz yüz kilometre yapan sürücüyle iki yüz elli kilometre yapanı ham ihlal sayısıyla karşılaştırmak adaletsiz olurdu; bu yüzden ölçüt ihlal adedi değil, kilometre başına ihlal yoğunluğudur. Az yol yaparak iyi skor almak mümkün değil.
- Risk İndeksi
- Başarı Yüzdesi
- Hız İhlali
- Devir İhlali
- Tehlikeli Viraj
- Şerit İhlali
- Tehlikeli Yakınlaşma
- Rölanti
- Yorgunluk
- Emniyet Kemeri
- Cep Telefonu
- Yakıt Rasyosu
01 NEDEN ÖLÇÜLMELİ
Sürüş güvenliği:
Sürüş güvenliği:
ölçülmeyen davranış yönetilemez
Kaza sonrası tutulan tutanak bir kayıttır; kaza öncesi ölçülen davranış bir fırsattır.
Ağır vasıta filolarında güvenlik çoğunlukla olaydan sonra konuşulur: kaza, hasar, ceza veya müşteri şikâyeti geldiğinde kayıtlara dönülür. Bu yaklaşımın sınırı açıktır — olay zaten olmuştur. Sürüş davranışını sürekli ölçmek, aynı bilgiyi olaydan önce elde etmeyi sağlar.
Ölçümün üç karşılığı var: güvenlik tarafında kaza riskinin bileşenleri görünür hâle gelir, maliyet tarafında agresif sürüşün yakıt ve bakım faturası ayrışır, yönetim tarafında ise sürücü değerlendirmesi kanaate değil veriye dayanır.
Yakıt ve bakım
Ani hızlanma, yüksek devir ve uzun rölanti yakıt tüketimini ve aşınmayı doğrudan artırır; bu kalemler sürücü bazında ayrıştırılabilir.
Nesnel değerlendirme
Sürücü değerlendirmesi kanaate değil ölçüme dayanır; prim, eğitim ve görevlendirme kararları savunulabilir bir temele oturur.
02 PARAMETRELER
Telemetri ve kameradan
Telemetri ve kameradan
okunan on dokuz parametre
Davranışın bir kısmı araç verisinde, bir kısmı yalnızca kabin ve yol görüntüsünde görünür.
| Parametre | Kaynak | Neyi gösterir |
|---|---|---|
| Hız ihlali | Telemetri | Yol veya filo hız sınırının aşılma sıklığı |
| Devir ihlali | Telemetri · CAN-bus | Motorun verimsiz devir bandında çalıştırılması |
| Ani fren | Telemetri | Takip mesafesi ve öngörülü sürüş eksikliği |
| Ani hızlanma | Telemetri | Yakıt tüketimini ve aşınmayı artıran sürüş |
| Tehlikeli viraj | Telemetri | Viraja yüksek hızla girme; yük kayması riski |
| Rölanti ihlali | Telemetri | Duruşta boşa yakılan yakıt ve motor saati |
| Agresif sürüş | Telemetri | Birden çok ihlalin aynı anda görüldüğü sürüş örüntüsü |
| Şerit ihlali | Kamera · ADAS | Sinyal vermeden şerit dışına çıkma |
| Tehlikeli yakınlaşma | Kamera · ADAS | Öndeki araca güvenli takip mesafesinin altında yaklaşma |
| Yorgunluk | Kabin kamerası | Göz kapanması, başın düşmesi, uzun bakış sapması |
| Cep telefonu | Kabin kamerası | Seyir hâlinde telefon kullanımı |
| Emniyet kemeri | Kabin kamerası | Araç hareket hâlindeyken kemerin takılı olmaması |
| Sigara içme | Kabin kamerası | Tehlikeli madde taşımacılığında yangın riski |
| Yapılan mesafe | Telemetri | Skorun normalize edildiği taban değer |
| Harcanan yakıt | Telemetri · CAN-bus | Araçtan okunan gerçek tüketim |
| Yakıt rasyosu | Hesaplanan | 100 kilometrede tüketilen litre |
Kabin kamerası bulunmayan araçlarda son dört parametre ölçülmez; skor yalnızca telemetri kaynaklı ihlallerden hesaplanır. Kapsam araç donanımına göre değişir, ölçüt aynı kalır.
03 SÜRÜCÜ LİGİ
Sürücü Ligi modülü:
Sürücü Ligi modülü:
skor, sıralama ve dönem karşılaştırması
Platform içinde çalışan, sürücülerin puanlandığı ve yönetildiği modül.
Sürücü Ligi, ölçülen ihlalleri iki göstergeye indirger. Risk indeksi ham bir ağırlıklı sayaçtır: ihlal tipine göre ağırlıklandırılmış toplam, mesafeye göre normalize edilir. Başarı yüzdesi ise sürücünün filo içindeki konumunu gösterir; en iyi sürücü 100'e yaklaşır, en riskli sürücü 0'a iner.
Modül dönemsel çalışır. Aynı sürücünün bir önceki dönemle karşılaştırması, filo ortalamasına göre konumu ve hangi ihlal tipinde yoğunlaştığı aynı ekranda görünür. Sıralama filo içidir; farklı filoların sürücüleri birbiriyle karşılaştırılmaz.
| Sürücü | Başarı | Risk indeksi | Mesafe | Hız ihlali | Devir ihlali | Tehlikeli viraj | Şerit ihlali |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sürücü A | 100% | 131 | 833 km | 42 | 0 | 4 | 0 |
| Sürücü B | 98% | 161 | 250 km | 20 | 88 | 8 | 0 |
| Sürücü C | 91% | 251 | 304 km | 19 | 156 | 6 | 26 |
| Sürücü D | 60% | 664 | 737 km | 81 | 348 | 30 | 202 |
| Sürücü E | 0% | 1477 | 308 km | 483 | 136 | 280 | 10 |
Tablodaki değerler gerçek bir dönem raporundan alınmış, sürücü kimlikleri anonimleştirilmiştir. Dikkat çeken nokta Sürücü E'dir: 308 kilometrede 483 hız ve 280 tehlikeli viraj ihlali, risk indeksini 1477'ye çıkarır ve başarı yüzdesini sıfırlar. Buna karşılık Sürücü A, en uzun mesafeyi yapmasına rağmen en düşük indekse sahiptir.
Sürücü B ile C karşılaştırması da öğreticidir: benzer mesafede benzer hız ihlali sayısına sahipler, ancak C'nin devir ihlali neredeyse iki katı ve 26 şerit ihlali var. Bu fark skora yansır ve eğitim konusunun ne olması gerektiğini doğrudan söyler.
04 ADİL SKORLAMA
Az yol yaparak
Az yol yaparak
iyi skor alınamaz
Ham ihlal sayısıyla sıralama yapan bir sistem, en çok çalışan sürücüyü cezalandırır.
Sürücü skorlamasının en sık karşılaşılan kusuru budur: ihlaller ham sayı olarak toplandığında, uzun yol yapan sürücü kaçınılmaz olarak daha çok ihlal biriktirir ve listenin altına düşer. Sonuç, sistemin sürücüler nezdinde güvenilirliğini kaybetmesidir.
Risk indeksi bu yüzden mesafeye göre normalize edilir. Ölçüt ihlal adedi değil, kilometre başına ihlal yoğunluğudur. Tabloda Sürücü A 833 kilometrede 58 ihlalle 131 indekse, Sürücü E ise 308 kilometrede 916 ihlalle 1477 indekse sahiptir; aradaki fark mesafeden değil yoğunluktan gelir.
İhlaller tiplerine göre ağırlıklandırılır
Her ihlal tipi aynı ağırlığa sahip değildir; yorgunluk veya tehlikeli yakınlaşma ile rölanti ihlali farklı risk taşır.
Mesafeye göre normalize edilir
Ağırlıklı toplam, sürücünün dönem içinde yaptığı kilometreye bölünür; karşılaştırma aynı ölçekte yapılır.
Filo içinde sıralanır
Normalize indeks filo içinde sıralanır ve başarı yüzdesine dönüştürülür; ölçüt filonun kendi gerçekliğidir.
Yakıt ayrı raporlanır
Yakıt rasyosu güvenlik skoruna karıştırılmaz. Ağır çekici ile hafif ticari aracın tüketimini aynı skorda toplamak yanıltıcı olurdu; verimlilik ayrı bir gösterge olarak izlenir.
05 SKORDAN EYLEME
Skor bir sonuç değil,
Skor bir sonuç değil,
bir başlangıç noktası
Sıralama tek başına davranışı değiştirmez; değiştiren şey sıralamanın ne söylediğidir.
- Hedefli eğitim: Hangi ihlal tipinin baskın olduğu sürücü bazında görülür; birinde şerit ihlali, diğerinde devir ihlali öne çıkıyorsa iki ayrı konu çalışılır.
- Anlık geri bildirim: İhlal tespit edildiğinde sürücü araç içinde sesli ve görsel olarak uyarılır; düzeltme dönem sonunu beklemez.
- Dönemsel karşılaştırma: Aynı sürücünün önceki dönemle farkı, eğitimin işe yarayıp yaramadığını gösterir.
- Prim ve takdir: Skor, prim ve takdir süreçlerinde savunulabilir bir ölçüt olur; kanaat tartışması yerini veriye bırakır.
- Görevlendirme: Tehlikeli madde veya hassas yük taşımacılığında düşük riskli sürücülerin önceliklendirilmesi mümkün olur.
- Kanıta dayalı inceleme: Olay anı görüntüsü ve telemetri verisi birlikte saklandığı için itiraz süreçleri hızlanır.
Sürücü Ligi verisi CreaAI üzerinden doğal dilde de sorgulanabilir: rapor ekranı aramadan "bu ay şerit ihlali en çok artan sürücüler kimler" gibi bir soru sorulur, sonuç tek adımda Excel dosyasına dönüşür.
06 SEKTÖRE GÖRE
Aynı skorlama,
Aynı skorlama,
sektöre göre değişen ağırlık
Hangi ihlalin kritik olduğu taşınan yüke ve operasyona göre değişir.
07 SIK SORULAN SORULAR
Sürücü Ligi hakkında
Sürücü Ligi hakkında
sık sorulanlar
Proje görüşmelerinde en çok karşılaştığımız sorular.
Sürücü Ligi nedir?
Createch platformu içinde çalışan bir modüldür. Telemetri ve kamera verisinden ölçülen sürücü davranışlarını puanlar, her sürücü için bir risk indeksi ve başarı yüzdesi üretir ve sürücüleri filo içinde bu skora göre sıralar. Amaç sürücüyü izlemek değil, davranışı ölçülebilir ve karşılaştırılabilir hâle getirerek iyileştirmektir.
Sürücü skoru hangi parametrelerden hesaplanır?
Telemetriden hız ihlali, devir ihlali, ani fren, ani hızlanma, tehlikeli viraj, rölanti ihlali ve agresif sürüş; kamera ve ADAS tarafından şerit ihlali, tehlikeli yakınlaşma, emniyet kemeri, cep telefonu kullanımı, sigara içme ve yorgunluk okunur. Yanı sıra yapılan mesafe, harcanan yakıt ve yakıt rasyosu raporlanır.
Az mesafe yapan sürücü avantajlı olmaz mı?
Hayır. Risk indeksi ham ihlal sayısından değil, mesafeye göre normalize edilmiş ihlal yoğunluğundan hesaplanır. 833 kilometre yapan sürücü ile 250 kilometre yapan sürücü aynı ölçekte karşılaştırılır; az yol yaparak düşük risk göstermek mümkün değildir.
Risk indeksi ile başarı yüzdesi arasındaki ilişki nedir?
Risk indeksi yükseldikçe başarı yüzdesi düşer. Örnek bir dönem raporunda 131 risk indeksi yüzde 100 başarıya, 664 indeks yüzde 60 başarıya, 1477 indeks yüzde 0 başarıya karşılık gelmiştir. İndeks ham bir sayaç, başarı yüzdesi ise filo içindeki konumu gösteren normalize edilmiş bir göstergedir.
Yakıt tüketimi güvenlik skoruna dahil mi?
Hayır, ayrı raporlanır. Yakıt rasyosu araç tipine göre büyük fark gösterir; ağır bir çekici ile hafif ticari aracın tüketimini aynı skorda toplamak yanıltıcı olur. Güvenlik skoru davranış ihlallerinden, yakıt verimliliği ise ayrı bir gösterge olarak izlenir.
Skorlar sürücü eğitiminde nasıl kullanılır?
Skor tek başına bir sonuç değil, bir başlangıç noktasıdır. Hangi ihlal tipinin baskın olduğu sürücü bazında görülebildiği için eğitim genel değil hedefli yapılabilir. Dönemsel karşılaştırma eğitimin işe yarayıp yaramadığını gösterir.
08 İLETİŞİM
Sürücülerinizi veriyle yönetin
Filonuzdaki araç donanımına göre hangi parametrelerin ölçülebileceğini belirliyoruz. Kabin kamerası olmayan araçlarda skor telemetriden kurulur; kamera eklendiğinde kapsam genişler, ölçüt aynı kalır.
Detaylı bilgi, proje danışmanlığı ve demo talepleri için bizimle iletişime geçin. Teknik ekibimiz, filo büyüklüğünüze ve mevcut donanımınıza göre kurulum kapsamını planlamak için hazır.